Fundusze Norweskie 2026 – jak przygotować firmę na nowe nabory (Green Industry Innovation)

Fundusze Norweskie, często określane również jako Fundusze Norweskie i EOG, to bezzwrotne wsparcie finansowe przekazywane przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię na rzecz rozwoju państw beneficjentów, w tym Polski. Mechanizmy te realizują dwa stałe cele: zmniejszanie różnic społeczno gospodarczych w Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz wzmacnianie współpracy dwustronnej między państwami darczyńcami a krajami korzystającymi ze wsparcia.

W IV edycji, obejmującej lata 2021–2028, Polska jest największym beneficjentem. Do dyspozycji pozostaje 925 mln euro, a porozumienia (MoU) podpisano 23 kwietnia 2025 r. Wydatki mogą być kwalifikowane w okresie od 24 kwietnia 2025 r. do 30 kwietnia 2031 r., jednak szczegółowe zasady zawsze wynikają z dokumentacji konkretnego konkursu oraz umowy z operatorem programu.

Warto pamiętać o skali poprzedniej edycji. W latach 2014–2021 wdrożono w Polsce około 1 800 projektów, a wsparcie obejmowało między innymi środowisko, badania, rozwój lokalny oraz przedsiębiorczość i innowacje.

Na początku lutego 2026 r. podpisano umowę programową dla programu Green Business and Innovation w Polsce. Operatorem programu jest PARP, a partnerem po stronie państw darczyńców Innovation Norway. Łączna wartość programu wynosi 55 mln euro w ramach Norway Grants.

Dla firm najważniejsza informacja jest następująca: pierwsze nabory mają wystartować w 2026 r. W ramach programu Green Business and Innovation zapowiedziano między innymi konkursy wspierające MŚP w rozwijaniu i wdrażaniu zielonych rozwiązań, także takich, które wykorzystują narzędzia cyfrowe do poprawy zrównoważenia działalności.

W ramach ostatniej edycji Funduszy Norweskich Firma Inicjatywa Euro posiada 100% skuteczności w ramach schematu: technologie przyjazne środowisku – Green Industry Innovation.

Udało się pozyskać dla Naszych klientów łącznie ponad 10 mln zł wsparcia.

Dla Polski szczególnie istotny jest obszar Green Industry Innovation. Projekty w tym nurcie mają wspierać rozwój, komercjalizację i wdrażanie zielonych innowacji, takich jak produkty, technologie, procesy i usługi. Chodzi między innymi o rozwiązania wpisujące się w gospodarkę o obiegu zamkniętym, poprawę efektywności materiałowej, ograniczanie odpadów i zanieczyszczeń oraz usprawnianie procesów produkcyjnych i usługowych.

Cel biznesowy jest równie istotny jak cel środowiskowy. Programy mają wzmacniać konkurencyjność MŚP oraz budować wartość firmy poprzez realne wdrożenia technologiczne, rozwój modeli biznesowych i projektowanie nowych produktów.

W zapowiadanych konkursach decydujące znaczenie ma dokumentacja naboru, w tym regulamin, katalog kosztów i kryteria oceny. Jednocześnie dokumenty programowe pokazują, jak wyglądała ogólna logika wsparcia w zielonych konkursach dla przedsiębiorstw.

Przykładowe maksymalne poziomy dofinansowania dla obszaru green industry obejmowały:

• do 70% w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej dla inwestycji początkowej

• do 80% dla inwestycji związanych z ochroną środowiska

• do 50% dla usług doradczych oraz usług wsparcia, na przykład testów, certyfikacji czy działań związanych z oznakowaniem

• do 45% dla eksperymentalnych prac rozwojowych

• do 100% w ramach pomocy de minimis, jeżeli miała zastosowanie

W praktyce oznacza to, że w wielu projektach wkład własny zaczyna się od około 20 do 30%, ale jego poziom zależy od rodzaju pomocy, wielkości przedsiębiorstwa i lokalizacji zgodnej z mapą pomocy regionalnej. Znaczenie ma także struktura budżetu, w tym udział kosztów środowiskowych, prac badawczo rozwojowych oraz usług doradczych.

Minimalny poziom dofinansowania w większych konkursach dla MŚP był ustalany na poziomie 200 000 euro.

Koszty kwalifikowanew ramach programu Funduszy Norweskich to:

• maszyny i urządzenia jako część inwestycyjna

• roboty budowlane, na przykład modernizacja linii lub instalacji

• wartości niematerialne i prawne, na przykład oprogramowanie, licencje i know how

• dodatkowe koszty związane z ochroną środowiska, na przykład rozwiązania ograniczające emisje lub odpady

• eksperymentalne prace rozwojowe, w tym prace wdrożeniowe

• usługi doradcze, na przykład przygotowanie wdrożenia, certyfikacja i testy

Ostatecznie kluczowe znaczenie ma katalog kosztów oraz definicje zawarte w regulaminie naboru.

1. Zdefiniuj zielony rdzeń projektu. Określ, co dokładnie wdrażasz, czy jest to produkt, proces lub usługa, oraz jaki będzie efekt środowiskowy, na przykład w obszarze odpadów, energii, emisji lub zużycia surowców.
2. Rozpisz ścieżkę do komercjalizacji. Przygotuj harmonogram działań, określ rynek i klientów oraz zaplanuj mierzalne wskaźniki, takie jak przychody, zysk lub wzrost zatrudnienia, ponieważ programy łączą cele środowiskowe z konkurencyjnością.
3. Ułóż budżet pod typy pomocy. Rozdziel koszty inwestycyjne, środowiskowe, doradcze oraz badawczo rozwojowe, ponieważ często ułatwia to zgodność z limitami procentowymi.
4. Rozważ komponent współpracy z Norwegią, jeśli dany konkurs będzie go premiować. Mechanizmy kładą nacisk na współpracę dwustronną, a część działań jest projektowana z myślą o partnerstwach polsko norweskich.
5. Śledź wyłącznie oficjalne ogłoszenia operatorów i stron mechanizmów. To tam pojawiają się terminy naborów, wzory wniosków, kryteria oraz komplet dokumentów.

Najlepiej monitorować komunikaty na stronie EEA and Norway Grants PARP, w szczególności zakładki dotyczące programów, naborów i aktualności, a także informacje publikowane przez operatorów programów wskazanych dla Polski.